عقاب پرویز ناتل خانلری

گشت غمناک دل و جان عقاب
چو ازو دور شد ایام شباب

 
دید کش دور به انجام رسید                                 
آفتابش به لب بام رسید
باید از هستی دل بر گیرد                                      
ره سوی کشور دیگرگیرد
خواست تا چاره ناچار کند
دارویی جوید و در کار کند
صبحگاهی زپی چاره کار
گشت بر باد سبک سیر سوار
گله کاهنگ چرا داشت به دشت
ناگه از وحشت پر ولوله گشت
و ان شبان بیم زده، دل نگران                                           
شد پی برهی‌ نوزاد دوان
کبک در دامن خاری آویخت                                             
مار پیچید و به سوراخ گریخت
آهو استاد و نگه کرد و رمید                                              
دشت را خط غباری بکشید
لیک صیاد سر دیگرداشت                                   
صید را فارغ و آزاد گذاشت
چاره مرگ نه کاری ست حقیر                                              
زنده را دل نشود از جان سیر
صید، هر روزه به چنگ آمد زود                                          
مگر آن روز که صیاد نبود

آشیان داشت در آن دامن دشت                                         
زاغکی زشت و بد اندام و پلشت
سنگها از کف طفلان خورده                                            
جان ز صد گونه بلا در برده
سال‌ها زیسته افزون زشمار                                   
شکم آکنده ز گند و مردار
بر سر شاخ ورا دید عقاب                                                  
ز آسمان سوی زمین شد به شتاب
گفت که ای دیده ز ما بس بیداد!                            
با تو امروز مرا کار افتاد
مشکلی دارم اگر بگشایی                                                  
بکنم هرچه تو می‌فرمیای
گفت: ما بندهی درگاه توایم                                              
تا که هستیم هوا خواه توایم
بنده آماده بگو فرمان چیست؟                                           
جان به راه تو سپارم، جان چیست؟
دل چو در خدمت تو شاد کنم                                            
ننگم آید که زجان یاد کنم
این همه گفت ولی با دل خویش                            
گفتگویی دگر آورد به پیش
کاین ستمکار قوی پنجه کنون                                           
از نیازست چنین زار و زبون
لیک ناگه چو غضبناک شود                                              
زو حساب من و جان پاک شود
دوستی را چو نباشد بنیاد                                      
حزم را بایدم از دست نداد
در دل خویش چو این رای گزید                                         
پر زد و دور ترک جای گزید
زار و افسرده چنین گفت عقاب                                           
که مرا عمر حبابی ست برآب
راست است این که مرا تیز پرست                                      
لیک پرواز زمان تیزتر است
من گذشتم به شتاب از در و دشت                          
به شتاب ایام از من بگذشت
ارچه از عمر دل سیری نیست                                            
مرگ می‌آید و تدبیری نیست
من و این شهپر و این شوکت وجاه                       
عمرم از چیست بدین حد کوتاه؟
تو بدین قامت و بال ناساز                                     
به چه فن یافته‌ای عمر دراز؟
پدرم از پدر خویش شنید                                       
که یکی زاغ سیه روی پلید
با دو صد حیله به هنگام شکار                                            
صد ره از چنگش کرده ست فرار
پدرم نیز به تو دست نیافت                                    
تا به منزلگه جاوید شتافت
لیک هنگام دم باز پسین                                      
چون تو بر شاخ شدی جایگزین
از سر حسرت با من فرمود                                     
کاین همان زاغ پلیدست که بود
عمر من نیز به یغما رفته است                                            
یک گل از صد گل تونشکفته است
چیست سرمایه ی این عمر دراز؟                                            
رازی اینجاست، تو بگشا این راز
زاغ گفت: گر تو درین تدبیری                                            
عهد کن تا سخنم بپذیری
عمرتان گر که پذیرد کم و کاست                                      
دیگران را چه گنه کاین ز شماست
زآسمان هیچ نیایید فرود                                                  
آخر از این همه پرواز چه سود؟
پدر من که پس از سیصد و اند                                           
کان اندرز بد و دانش و پند
بارها گفت که بر چرخ اثیر                                     
بادها راست فراوان تاثیر
بادها کز زبر خاک وزند                                                     
تن و جان را نرسانند گزند
هر چه از خاک شوی بالاتر                                   
باد را بیش گزندست و ضرر
تا به جایی که بر اوج افلاک                                             
آیت مرگ شود پیک هلاک
ما از آن سال بسی یافته‌ایم                                   
کز بلندی رخ برتافته‌ایم
زاغ را میل کند دل به نشیب                                              
عمر بسیارش از آن گشته نصیب
دیگر این خاصیت مردار است                                            
عمر مردار خوران بسیار است
گند ومردار بهین درمانست                                              
چاره رنج تو زان آسانست
خیز و زین بیش ره چرخ مپوی                &nbs
/ 12 نظر / 27 بازدید
نمایش نظرات قبلی
مهرداد

سلام شاعر..بار قبل که به اینجا آمدم فکر کردم این وبلاگ را دیگر به روز نمی کنید و تنها در آن وبلاگتان گفتم در اینجا تازه شدم..الان که رفتم به آن وبلاگ دیگر تا بخوانم پاسخهایتان بر دیدگاه هایمان را..باز دلم هوای اینجا ار کرد و آمدم و دیدم که به روز شده اید و با چه شعرهایی ..سپاس..به اینجا هم پل زدم از وبلاگم..از برشت نوشتین به یاد علی عبداللهی عزیز افتادم و ترجمه های زیبایش از آلمانی به وبلاگش نگاهی بیاندازید http://zine.blogfa.com به امید روهای بهتر

كاميل

عقاب و كلاغ فصل، فصل زرد پاييز است آسمان دلگير و خاموش و زمين سرد و غم انگيز است روي عمر سبز جنگل، گوئيا پاشيده بذر مرگ همچو اشك آن سان كه انساني به حسرت روز تلخ احتضار خويش مي چكد از چشم جنگل، دانه هاي برگ آفتاب بي رمق چون آخرين لبخند يك سردار، به روز هزم روي لجه خون و شكست لشكرش مي آورد بر لب بر لبان تيره كهسار خشكيده است زوزه مرموز و بد يمن شغال باد، شيون مرگ است كه درون گيسوان جنگل بيمار پيچيده است مرگ مي آيد، رعشه اش بر جان او به خود مي گويد و بر خويش مي لرزد عقاب پير مرگ مي آيد روي سنگي بر بلنداي ستيغ كوه ايستاده است با همه خوفي كه دارد ليك چشم هايش آشيان شوكت و فخري است عالمگير مرگ مي آيد وه چه تلخ و زشت و نازيباست و كليد رمز اين قفل معماگونه ناپيداست آنكه مي خواهد جهان را شاد آنكه مي جويد به زير گنبد گيتي عزت عدل و شكوه و داد آنكه در اوج است و راه عشق مي پويد زندگي را همچو باغي گل به گل مستانه مي بويد اي دريغا عمر او كوتاه و بي فرداست مرگ مي آيد باز با خود گفت، و دلش را يك ملال تلخ در چنگال خود افشرد مرگ مي آيد، گريزي نيست زندگي را دوست دارم، داروي اين درد پيش كيست؟ آس

كاميل

آسمان زيباست و زمين و جنگل و كهسار جان افزاست آن فسانه آب هستي بخش، در كدامين سوي اين دنياست يادش آمد زير پاي كوه در كران بويناك گند مردابي آشيان دارد كلاغي پير زيسته است بسيار سال از صد فزون وليك همچنان مانده است سر درون ريم و چرك لاش مرداران چاپلوس و دم تكان، جانور خويان همنشين با خيل كفتاران خود ندارد قدرت پرواز گشته در توجيه مرداب عفونت زاي اوستادي نكته پرداز و حكايت ساز مرگ مي آيد و كلاغ پير مي داند كه راز زندگي در چيست گفت و زد شهبال شوكت جوي خود بر هم عقاب پير ناگهان كهسار بخروشيد كوه لرزيد و به خود پيچيد روبهان سوراخ گم كردند آهوان از خوف رم كردند گله را زنجيره آرامشان بگسست كبك يكه خورد جغد ترسيد و دهان شوم خود را بست

كاميل

پس فرود آمد عقاب پير :گر چه راه من ندارد با ره ناراه تو پيوند گرچه من در زندگاني با شمايان ناهمآوازم گرچه تو با خفت و من با سپهر پاك دمسازم ليك امروزم به تو ناچار كار افتاد جز تو دانائي بدين مشكل كه دارم نيست اين گره بگشاي راز طول عمر تو در چيست؟ من كه پر در چشمه خورشيد مي شويم كهكشان عزت و جاه و شكوه و فخر مي پويم عمرم اما سخت كوتاه است مي پذيرم مرگ را و اجتنابي نيست ليك مرگ من بدينسان زود و ناگاه است زاغ گفتا: جان بخواه اي دوست گر چه تو با من نمي سازي گر چه تو هم چون نياكانت بر ستيغ كوه مي نازي

كاميل

زاغ با خود گفتگوي ديگري دارد: نيك مي دانم هراس مرگ خوي تند از ياد او برده است دست مريزاد اي زمان، اي روزگار، اي دهر كه عقاب سركش و آزاد اين چنين خوار و زبون و پست در پي چاره به سوي من پناه آورده است پس كلاغ پير رفت و روي لاش مرداري پريد و شادمان خنديد همچنانكه لقمه مي خائيد گفت: رمز زندگي اين است، آشيان در ساحل مرداب ما افكن سفره انداز از طعام لاشه مردار بر كران خلوت و آرام از گزند حادثه ايمن در كتاب پند ما درج است؛ كه نياي پير ما فرمود: در جهان جز وسعت مرداب هر چه مي گويند و مي جويند و مي پويند حرف مفت است و ندارد سود گوش كن اي دوست تا بگويم كه دليل عمر كوتاه شمايان چيست؟

كاميل

زندگي در اوج مي جوييد باد مسموم است بوي گند نور مي بوييد قله اي كه بر فرازش آشيان داريد ناخوشايند و بلند و بي ره و شوم است جاودانه زيستن در ساحل زيباي مرداب است خوردن و آشاميدن و خواب است چينه كن با من درون خاك اين پر و بال بلند و زشت را بردار هر چه فكر كوه را ديگر فرامش كن توبه كن در آستان حضرت كفتار منقلب گشت و عقاب پير شرمگين و سخت توفنده گفت: من كجا و اين بساط ننگ تف بر اين مرداب گند و خوان رنگارنگ مرگ در اوج سپهر پاك خوشتر از يك لحظه ماندن در جوار ننگ روي خاك

كاميل

گفت: اي زاغ پليد زشت جاودان ارزانيت عمر پلشت من نخواهم عمر در مرداب من نجويم زندگي در لاشه مردار من نسازم آشيان در ساحل ايمن من نسايم سر به درگاه شغال و روبه و كفتار اينك اي مرگ شكوه آيين من چو روح نور از هر زشتي و آلايشي در دل مبرايم تا نيالوده ست جان را ننگ من تو را با جان پذيرايم گفت و شهبالان زهم واكرد گشت بر مرداب دوري چند در ميان بهت زاغ زشت بال در يال بلند اسب باد افكند. "جلال ملكشاه "

مهـــدي علـــــــــيزاده

سلام بانو نصرت اینجا هم امدم تا نفسی تازه کنم ، هوایی بخورم و چه هوایی داشت اينجا! لذت بردم مثل ديگر كارهايتان شاد باشید

آیسا حکمت

درود. ماه پا به به ماه به روز است با: کنتراست. هر روز کیفم را میگردم... اینجا پر از زمزمه های زنی ست... ایستاده ای وسط زندگی... و بدرود.